Quy định phòng cháy chữa cháy cho nhà xưởng

Nhà xưởng là nơi rất dễ xảy ra cháy nổ do đặc thù chứa nhiều nguyên vật liệu dễ cháy, là nơi có hệ thống điện phức tạp. Vì vậy, để hạn chế tối thiểu rủi ro và đảm bảo an toàn sản xuất, việc tuân thủ các quy định phòng cháy chữa cháy cho nhà xưởng là yêu cầu bắt buộc đối với mọi doanh nghiệp, cơ sở sản xuất công nghiệp. Bài viết này sẽ cập nhật chi tiết những tiêu chuẩn PCCC mới nhất 2026 giúp chủ đầu tư trang bị hệ thống pccc theo đúng quy định và tránh bị xử phạt. 

Vì sao cần trang bị phòng cháy chữa cháy cho nhà xưởng?

Trang bị hệ thống phòng cháy chữa cháy (PCCC) cho nhà xưởng là yêu cầu bắt buộc để bảo vệ tính mạng người lao động, tài sản, máy móc và đảm bảo hoạt động sản xuất tại xưởng không bị gián đoạn. Đây cũng là quy định bắt buộc về phòng cháy chữa cháy cho nhà xưởng giúp doanh nghiệp tránh bị xử phạt hành chính, đình chỉ hoạt động và tạo môi trường làm việc an toàn, bền vững.

• Giảm thiểu nguy cơ và thiệt hại hỏa hoạn: Nhà xưởng chứa nhiều vật liệu dễ cháy (vải, gỗ, hóa chất,...) và hệ thống điện phức tạp, nguy cơ cháy nổ rất cao. Hệ thống PCCC tự động giúp phát hiện và dập tắt đám cháy ngay từ đầu, hạn chế thiệt hại tài sản và con người.
• Tuân thủ quy định pháp luật: Theo luật PCCC, các nhà xưởng bắt buộc phải có hệ thống PCCC đạt chuẩn để được thiết kế thẩm định và đi vào hoạt động. Thiếu thiết bị có thể bị phạt tiền từ 15 - 50 triệu đồng hoặc đình chỉ sản xuất.
• Đảm bảo an toàn tính mạng: Hệ thống báo cháy và thoát nạn giúp nhân viên sơ tán kịp thời, giảm thiểu tối đa thương vong.
• Duy trì sản xuất và uy tín: Giảm rủi ro đình chỉ hoạt động do sự cố, bảo vệ hàng hóa, máy móc và giữ uy tín thương hiệu đối với đối tác và khách hàng. 

Việc đầu tư hệ thống PCCC đúng quy định phòng cháy chữa cháy cho nhà xưởng là đầu tư chiến lược, giúp tiết kiệm chi phí lâu dài so với thiệt hại do cháy nổ gây ra.

Các công trình nhà xưởng cần trang bị pccc

Phân loại hạng nguy hiểm và phương pháp xác định để xếp hạng nhà xưởng

Tùy theo mức độ nguy hiểm cháy và cháy nổ của nhà, công trình và gian phòng có công năng nhà xưởng sẽ được chia thành các nhóm sau:              

Nhà xưởng hạng A: có nguy hiểm cháy nổ cao

- Gian phòng được xếp vào nhà xưởng hạng A khi có các chất hoặc vật liệu: 

• Khí cháy và chất lỏng dễ bắt cháy có nhiệt độ bùng cháy không quá 28°C, với lượng đủ để tạo thành hỗn hợp khí - hơi nguy hiểm nổ, khi bốc cháy tạo ra áp suất nổ dư tính toán trong gian phòng vượt quá 5kPa. 
• Các chất và vật liệu có khả năng nổ và cháy khi tác dụng với nước, oxy trong không khí hoặc khi tác dụng với nhau, với lượng đủ để tạo ra áp suất nổ dư tính toán trong gian phòng vượt quá 5kPa.  

- Nhà xưởng hạng A gồm:  

• Phân xưởng chế tạo và sử dụng Natri và Kali; xưởng sản xuất xăng, dầu;
• Phân xưởng nhà máy làm sợi nhân tạo, cao su nhân tạo; 
• Phân xưởng Hydro hóa chưng cất và phân chia khí; 
• Phân xưởng sản xuất nhiên liệu lỏng nhân tạo, thu hồi và chưng cất các chất lỏng hòa tan hữu cơ với nhiệt độ bùng cháy ở thể hơi từ 28°C trở xuống; 
• Kho chứa bình đựng hơi đốt, kho xăng; 
• Các căn phòng chứa ắc quy kiềm và axit của nhà máy điện; 
• Các trạm bơm chất lỏng có nhiệt độ bắt cháy ở thể hơi từ 28 °C trở xuống. 

Nhà xưởng hạng B: có nguy hiểm cháy nổ

- Gian phòng được xếp vào nhà xưởng hạng B khi có các chất hoặc vật liệu:

• Các chất bụi hoặc sợi cháy, chất lỏng dễ bắt cháy có nhiệt độ bùng cháy lớn hơn 28°C. Các chất lỏng cháy, và khối lượng có thể tạo thành hỗn hợp khí - bụi hoặc khí - hơi nguy hiểm nổ, khi bốc cháy tạo ra áp suất nổ dư tính toán trong gian phòng vượt quá 5kРа. 

- Nhà xưởng hạng B gồm: 

• Phân xưởng sản xuất và vận chuyển than cám, mùn cưa, những trạm tẩy rửa các thùng dầu madút và các chất lỏng khác có nhiệt độ bùng cháy ở thể hơi từ 28°C đến 61°C. 
• Gian nghiền và xay cán chất rắn, phân xưởng chế biến cao su nhân tạo, phân xưởng sản xuất đường, những kho chứa dầu madút của nhà máy điện, những trạm bơm chất lỏng có nhiệt độ bùng cháy ở thể hơi từ 28°C đến 61°C. 

Nhà xưởng hạng C: C1 đến C4: nguy hiểm cháy 

- Gian phòng sản xuất được xếp vào nhà xưởng hạng C khi có các chất hoặc vật liệu:

• Chất lỏng cháy hoặc khó cháy.
• Các chất và vật liệu cháy và khó cháy ở thể rắn (kể cả bụi và sợi). 
• Các chất và vật liệu khi tác dụng với nước, oxy trong không khí hoặc tác dụng với nhau có khả năng cháy.
• Lưu ý: Các gian phòng này được xếp vào hạng C ở điều kiện gian phòng có các chất và vật liệu này không thuộc các hạng A hoặc В. 

- Việc chia gian phòng thành các hạng C1 đến C4 theo trị số tải trọng cháy riêng của các chất chứa trong nó như sau: 

• C1 - Có tải trọng cháy riêng lớn hơn 2 200 MJ/m²; 
• C2 - Có tải trọng cháy riêng từ 1 401 MJ/m² đến 2 200 MJ/m²; 
• C3 - Có tải trọng cháy riêng từ 181 MJ/m² đến 1 400 MJ/m²: 
• C4 - Có tải trọng cháy riêng từ 1 MJ/m² đến 180 MJ/m². 

- Nhà xưởng hạng C gồm: 

• Phân xưởng xẻ gỗ, phân xưởng làm đồ mỹ thuật bằng gỗ; 
• Phân xưởng dệt và may mặc; 
• Phân xưởng công nghiệp giấy với quá trình sản xuất khô; 
• Xí nghiệp chế biến sơ bộ sợi bông, gai đay và những chất sợi khác: 
• Những bộ phận sàng, sấy hạt của các nhà máy xay và kho chứa hạt; 
• Phân xưởng tái sinh dầu mỡ, chưng cất nhựa đường, những kho chứa vật liệu cháy và dầu mỡ; 
• Những thiết bị phân phối điện có máy ngắt điện và thiết bị điện với lượng dầu mỡ lớn hơn 60kg cho một đơn vị thiết bị; 
• Hành lang băng tải dùng để vận chuyển than đá, than bùn. 

Nhà xưởng hạng D: nguy hiểm cháy vừa phải 

- Gian phòng được xếp vào nhà xưởng hạng D khi có các chất hoặc vật liệu: Các chất và vật liệu không cháy ở trạng thái nóng, nóng đỏ hoặc nóng chảy, mà quá trình gia công có kèm theo sự phát sinh bức xạ nhiệt, tia lửa và ngọn lửa; các chất rắn, lỏng, khí cháy được sử dụng để làm nhiên liệu. 

- Nhà xưởng hạng D gồm:

• Phân xưởng đúc và luyện kim, phân xưởng rèn, hàn; 
• Trạm sửa chữa đầu máy xe lửa; 
• Phân xưởng cán nóng kim loại, gia công kim loại bằng nhiệt; 
• Những gian nhà đặt động cơ đốt trong; 
• Phòng thí nghiệm điện cao thế; 
• Nhà chính của nhà máy điện (gian lò, gian tuốc bin, và các gian tương tự); 
• Trạm nồi hơi. 

Nhà xưởng hạng E: Nguy hiểm cháy thấp

- Gian phòng được xếp vào nhà xưởng hạng E khi có chất hoặc vật liệu: Các chất và vật liệu không cháy ở trạng thái nguội. 

- Nhà xưởng hạng E gồm: 

• Phân xưởng cơ khí gia công nguội kim loại (trừ hợp kim Magie); 
• Sân chứa liệu (quặng); 
• Xưởng sản xuất xút (trừ bộ phận lò); 
• Trạm quạt gió, trạm máy ép không khí và các chất khí không cháy; 
• Phân xưởng tái sinh axit; 
• Trạm sửa chữa xe điện và đầu máy xe điện; trạm điều khiển điện; 
• Phân xưởng dập, khuôn và cán nguội các khoáng chất quặng Amiăng, muối và các nguyên liệu không cháy khác; 
• Phân xưởng thuộc công nghiệp dệt và giấy có quá trình sản xuất ướt;
• Phân xưởng chế biến thực phẩm, cá, thịt, sữa; 
• Công trình làm sạch nước; 
• Trạm bơm và hút nước của nhà máy điện;
• Bộ phận chứa Axit Cacbonic và Clo, các tháp làm lạnh, những trạm bơm chất lỏng không cháy. 

Quy định phòng cháy chữa cháy cho nhà xưởng (cập nhật mới nhất 2026)

Quy định thẩm định thiết kế phòng cháy chữa cháy cho nhà xưởng thuộc diện 

Theo Phụ lục III của Nghị định 105/2025/NĐ-CP, các công trình nhà xưởng (cơ sở sản xuất công nghiệp) và nhà xưởng thuộc diện phải được cơ quan Cảnh sát PCCC thẩm định thiết kế bao gồm:

• Cơ sở sản xuất công nghiệp: Có nhà phục vụ sản xuất thuộc các hạng nguy hiểm cháy, nổ với quy mô sau:
• Hạng A, B: Có tổng khối tích từ 7.000m3 trở lên hoặc tổng diện tích sàn từ 1.000m2 trở lên.
• Hạng C: Có tổng khối tích từ 15.000m3 trở lên hoặc tổng diện tích sàn từ 2.000m2 trở lên.
• Hạng D, E: Có tổng khối tích từ 30.000m3 trở lên hoặc tổng diện tích sàn từ 10.000m2 trở lên.

Trang bị hệ thống pccc cho nhà xưởng

===> Xem thêm: Thẩm định thiết kế hệ thống PCCC

Các công trình nhà xưởng thuộc Phụ lục II của Nghị định 105/2025/NĐ-CP không cần xin thẩm định mà phải đảm bảo các điều kiện an toàn về PCCC tại cơ sở. Cụ thể đối với cơ sở sản xuất công nghiệp:

• Hạng A, B: Có tổng khối tích từ 2.500m3 đến dưới 7.000m3 hoặc tổng diện tích sàn từ 500m2 đến dưới 1.000m2
• Hạng C: Có tổng khối tích từ 2.500m3 đến dưới 15.000m3 hoặc tổng diện tích sàn từ 500m2 đến dưới 2.000m2
• Hạng D, E: Có tổng khối tích từ 25.000m3 đến dưới 30.000m3 hoặc tổng diện tích sàn từ 500m2 đến dưới 10.000m2.

===> Xem thêm: Quy trình thi công hệ thống phòng cháy chữa cháy

Quy định trang bị hệ thống PCCC cho nhà xưởng 

Tùy thuộc vào quy mô và diện tích cụ thể, mỗi công trình nhà xưởng cần được trang bị các hệ thống PCCC theo đúng QCVN 10:2025. Việc trang bị hệ thống PCCC chuẩn giúp chủ đầu tư an tâm vận hành lâu dài. 

Quy định trang bị hệ thống PCCC cho nhà xưởng hạng A, B

Căn cứ theo QCVN 10:2025, nhà xưởng hạng A, B cần trang bị các hệ thống PCCC: 

• Hệ thống báo cháy tự động: trang bị mà không phụ thuộc vào diện tích. 
• Hệ thống chữa cháy tự động: trang bị khi xưởng có diện tích từ 300m2 trở lên. 
• Hệ thống họng nước chữa cháy trong nhà: trang bị khi có tổng diện tích sàn từ 500m2 trở lên.
• Dụng cụ phá dỡ thô sơ: trang bị mà không phụ thuộc vào quy mô. 
• Hệ thống loa thông báo và hướng dẫn thoát nạn: bắt buộc trang bị khi có tổng diện tích sàn từ 18 000m2 trở lên và có từ 300 người trên 1 tầng trở lên. 
• Trang bị bình chữa cháy, đèn sự cố,.... 

Quy định trang bị hệ thống PCCC cho nhà xưởng hạng C

Theo QCVN 10:2025, nhà xưởng hạng C cần trang bị các hệ thống PCCC: 

- Thuộc hạng nguy hiểm cháy C1 (trừ các phòng nằm trong các nhà và cơ sở chế biến, lưu trữ nông sản dạng hạt): 

• Bố trí tại tầng hầm, tầng bán hầm: bắt buộc trang bị hệ thống báo cháy tự động và chữa cháy tự động mà không phụ thuộc vào diện tích. 
• Bố trí tại các tầng trên mặt đất: bắt buộc trang bị hệ thống báo cháy tự động mà không phụ thuộc diện tích và hệ thống chữa cháy tự động khi có diện tích từ 300m2 trở lên. 

- Thuộc hạng nguy hiểm cháy C2, C3 (trừ phòng nằm trong các nhà và cơ sở chế biến, lưu trữ nông sản dạng hạt) 

• Bố trí tại tầng hầm, tầng bán hầm: 

          Không có lối ra ngoài trực tiếp: bắt buộc trang bị hệ thống báo cháy tự động     mà không phụ thuộc diện tích và hệ thống chữa cháy tự động khi có diện tích từ 300m2. 

          Có lối ra ngoài trực tiếp: bắt buộc lắp đặt hệ thống chữa cháy tự động khi có diện tích từ 700m2. 

• Bố trí tại tầng trên mặt đất: bắt buộc hệ thống báo cháy tự động khi có diện tích từ 300m2 trở lên và chữa cháy tự động khi có diện tích từ 1000m2 trở lên. 

- Hệ thống loa thông báo và hướng dẫn thoát nạn: nhà xưởng hạng C bắt buộc trang bị khi có tổng diện tích sàn từ 18 000m2 trở lên và có từ 300 người trên 1 tầng trở lên. 

- Trang bị bình chữa cháy, đèn sự cố, bộ dụng cụ phá dỡ thô sơ,.....

Quy định trang bị hệ thống PCCC cho nhà xưởng hạng D, E 

Theo QCVN 10:2025, nhà xưởng hạng D, E cần trang bị các hệ thống PCCC: 

• Kho hạng D, bắt buộc trang bị  hệ thống họng nước chữa cháy trong nhà khi có tổng diện tích sàn từ 500m2. 
• Bộ dụng cụ phá dỡ: nhà xưởng hạng D, E bắt buộc trang bị không kể quy mô. 
• Hệ thống loa thông báo và hướng dẫn thoát nạn: bắt buộc nhà xưởng hạng D, E trang bị khi có tổng diện tích sàn từ 18 000m2 trở lên và có từ 300 người trên 1 tầng trở lên. 
• Trang bị bình chữa cháy, đèn sự cố,.... 

Mức xử phạt vi phạm quy định phòng cháy chữa cháy cho nhà xưởng 

Việc nhà xưởng không tuân thủ các quy định về PCCC có thể khiến chủ đầu tư chịu những thiệt hại kinh tế rất lớn. Theo Nghị định 106/2025/NĐ-CP, mức xử phạt cụ thể như sau:

Vi phạm về trang bị phương tiện PCCC:

• Phạt từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng: Khi nhà xưởng không trang bị, lắp đặt phương tiện chữa cháy thông dụng, dụng cụ phá dỡ thô sơ.
• Phạt từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng: Khi nhà xưởng thiếu đèn chiếu sáng sự cố hoặc biển chỉ dẫn thoát nạn.

Vi phạm về hệ thống phòng cháy chữa cháy:

• Phạt từ 40.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng đối với những nhà xưởng không lắp đặt hệ thống báo cháy hoặc hệ thống chữa cháy và bị đình chỉ hoạt động từ 03 đến 06 tháng.
• Biện pháp khắc phục: Buộc phải trang bị và lắp đặt bổ sung đúng quy chuẩn.

Vi phạm đối với công trình nhà xưởng thuộc diện thẩm định PCCC:

• Nhà xưởng thi công phòng cháy khi chưa có văn bản thẩm định thiết kế sẽ bị phạt từ 20.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng.

Tư vấn phòng cháy chữa cháy cho nhà xưởng - PCCC Hoàng Quân Phát

Việc tuân thủ đầy đủ quy định phòng cháy chữa cháy nhà xưởng không chỉ giúp chủ đầu tư tránh bị xử phạt mà còn đảm bảo an toàn PCCC lâu dài cho người lao động và tài sản doanh nghiệp. PCCC Hoàng Quân Phát là đơn vị chuyên tư vấn, thiết kế, thi công và hoàn thiện hồ sơ pháp lý PCCC cho nhà xưởng theo đúng tiêu chuẩn hiện hành.

PCCC Hoàng Quân Phát sẽ hỗ trợ khảo sát, tư vấn phương án PCCC phù hợp quy mô công trình, lập hồ sơ thẩm định( nếu có), thi công hệ thống phòng cháy chữa cháy theo đúng quy định phòng cháy chữa cháy nhà xưởng mới nhất. 

Liên hệ PCCC Hoàng Quân Phát để được tư vấn chi tiết và triển khai hệ thống PCCC an toàn, đúng quy định pháp luật.

Thông tin liên hệ:

• Công ty TNHH MTV Hoàng Quân Phát
• SĐT: 0982765114 - 0888357114
• Địa chỉ: 262 Đỗ Mười, Phường Tam Bình, Thành phố Hồ Chí Minh
• Email: hoangquanphat@gmail.com

Nguyễn Phú Toàn

Phó trưởng phòng tư vấn thiết kế PCCC at Công ty TNHH MTV Hoàng Quân Phát

Ông Nguyễn Phú Toàn hiện đang giữ chức vụ phó trưởng phòng thiết kế PCCC tại Hoàng Quân Phát. Tốt nghiệp trường Đại học Phòng Cháy Chữa Cháy, trình độ chuyên môn: Kỹ sư Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ. Được cấp chứng chỉ hành nghề tư vấn về phòng cháy và chữa cháy số 0355/2023/PCCC.

Bài viết liên quan

____________